หนึ่งในประเด็นที่ร้อนแรงที่สุดเมื่อพูดถึงบุหรี่นอก คือปัญหา "บุหรี่หนีภาษี" หรือบุหรี่เถื่อนทะลักเข้าประเทศ ซึ่งมีรากฐานมาจากโครงสร้างทางเศรษฐศาสตร์

ช่องว่างของราคา (Price Gap)

รัฐบาลไทยมีการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตยาสูบอย่างต่อเนื่องเพื่อหวังลดจำนวนผู้สูบหน้าใหม่และเพิ่มรายได้รัฐ แต่ผลข้างเคียงคือราคาบุหรี่ถูกกฎหมาย (ทั้งในและต่างประเทศ) พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ในขณะที่บุหรี่หนีภาษีที่ลักลอบนำเข้าผ่านชายแดน มักมีราคาถูกกว่าถึง 3-4 เท่า การตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อจำกัดจึงเทไปที่ตลาดมืด

ผลกระทบลูกโซ่ทางเศรษฐกิจ

• รัฐสูญเสียรายได้: การเติบโตของตลาดบุหรี่เถื่อนทำให้กรมสรรพสามิตเก็บภาษีได้น้อยลงกว่าเป้าหมายหลักหมื่นล้านบาทต่อปี

• ร้านค้าถูกกฎหมายได้รับผลกระทบ: โชห่วยและร้านสะดวกซื้อที่ขายสินค้าถูกกฎหมายต้องเสียเปรียบทางการค้าอย่างหนัก

• เครือข่ายอาชญากรรม: เม็ดเงินจากบุหรี่เถื่อนมักถูกหมุนเวียนไปสนับสนุนเครือข่ายธุรกิจสีเทาและการลักลอบขนสินค้าผิดกฎหมายประเภทอื่นๆ

บทสรุป

"บุหรี่เถื่อน" เติบโตได้จากช่องโหว่ของโครงสร้างภาษีที่ทำให้ราคาบุหรี่ถูกกฎหมายสูงเกินกว่ากำลังซื้อของผู้บริโภคบางกลุ่ม ปัญหานี้ไม่เพียงแต่ทำให้ประเทศสูญเสียรายได้มหาศาล แต่ยังสร้างความไม่เป็นธรรมต่อผู้ค้าที่สุจริต และกลายเป็นท่อน้ำเลี้ยงให้กับธุรกิจสีเทาที่บั่นทอนเศรษฐกิจโดยรวม